Tıbbi kurallara uygun biçimde yapılan ben alma işlemi genellikle zararlı değildir. Cerrahi kesi, biyopsi veya başka bir tıbbi müdahale iyi huylu bir beni kansere dönüştürmez; kanserli bir lezyonun vücuda yayılmasına da neden olmaz.
Asıl risk, görünümü şüpheli bir lezyonun muayene edilmeden lazer, koter veya benzeri bir yöntemle yok edilmesidir. Böyle bir işlem sonucunda patolojik inceleme için yeterli doku kalmayabilir ve önemli bir tanı gecikebilir.
İşlem öncesinde şu soruların yanıtlanması gerekir:
Bu değerlendirme yapılmadan yalnızca görüntüsüne bakılarak veya evde müdahale edilerek ben çıkarılmamalıdır.
Kullanılacak yöntem lezyonun türüne, büyüklüğüne, derinliğine ve bulunduğu bölgeye göre belirlenir. Her yöntem her ben için uygun değildir.
Cerrahi eksizyon
Cerrahi eksizyonda ben, gerekli görülen miktarda çevre dokuyla birlikte çıkarılır ve oluşan açıklık dikişle kapatılır. Çıkarılan dokunun bütünlüğü korunduğu için patolojik inceleme yapılabilir.
Şüpheli pigmentli lezyonlarda sık kullanılan yöntemlerden biridir. Cerrahi sınırların genişliği, muayene bulgularına ve patoloji sonucuna göre değişebilir.
Tıraşlama yöntemi
Deriden kabarık ve iyi huylu olduğu düşünülen bazı benler, lokal anestezi altında cilt yüzeyine yakın seviyeden tıraşlanarak çıkarılabilir. Elde edilen doku gerekli görüldüğünde patolojiye gönderilebilir.
Bu yöntemde dikiş gerekmeyebilir. Ancak ben hücrelerinin bir bölümü daha derinde kalırsa aynı bölgede yeniden kabarıklık veya renklenme görülebilir.
Punch eksizyon
Küçük ve uygun yapıdaki bazı lezyonlar, dairesel bir cerrahi alet yardımıyla çıkarılabilir. Oluşan alan lezyonun çapına göre kendiliğinden iyileşmeye bırakılabilir veya dikişle kapatılabilir.
Lazer ve elektrokoter
Lazer veya elektrokoter, hekim muayenesinde iyi huylu olduğu değerlendirilen bazı yüzeysel ve melanositik olmayan cilt oluşumlarında kullanılabilir. Halk arasında “ben” olarak adlandırılan her kabarıklık gerçek bir melanositik ben değildir; et beni ve bazı damarsal oluşumlar farklı yöntemlerle tedavi edilebilir.
Şüpheli veya tanısı belirsiz pigmentli lezyonların doğrudan yakılması ya da lazerle yok edilmesi uygun olmayabilir. Doku tahrip edildiğinde patolojik inceleme imkânı azalabilir veya tamamen ortadan kalkabilir.
Cildin derin katmanlarına ulaşan her işlem bir iyileşme dokusu oluşturabilir. Bu nedenle ben alındıktan sonra hiçbir iz kalmayacağını söylemek mümkün değildir. Amaç, uygun yöntem ve doğru yara bakımıyla izin mümkün olduğunca az belirgin olmasını sağlamaktır.
İzin görünümünü etkileyen başlıca faktörler şunlardır:
Yüz ve boyun gibi kanlanması iyi bölgelerde izler zamanla daha az belirgin hale gelebilir. Göğüs ortası, omuz ve sırt gibi alanlarda ise kabarık veya geniş iz oluşma eğilimi daha yüksek olabilir.
İz başlangıçta pembe, kırmızı ya da koyu renkli görünebilir. Olgunlaşma süreci aylar boyunca devam edebilir. İz zamanla solabilse de tamamen kaybolmayabilir.
İşlem sonrasında hafif ağrı, hassasiyet, kızarıklık ve az miktarda sızıntı görülebilir. Aşağıdaki belirtilerde ise sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir:
Erken değerlendirme enfeksiyon, yara ayrışması ve belirgin iz oluşması gibi sorunların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir.
İğne giriş noktalarında küçük kızarıklıklar, hafif şişlik, hassasiyet veya morluk oluşabilir. Cilt içine küçük miktarlarda ürün bırakılan tekniklerde geçici küçük kabarıklıklar da görülebilir.
Bu etkiler çoğunlukla zaman içerisinde azalır ancak herkeste aynı sürede kaybolmaz.
Enjeksiyon uygulamalarında daha seyrek olarak enfeksiyon, uzun süren şişlik, sertlik veya nodül gibi sorunlar da gelişebilir. Hyalüronik asit içeren enjeksiyonlarda gecikmiş inflamatuvar reaksiyonlar da bildirilmiştir. (FDA Access Data)
Bu nedenle işlem sonrasında giderek artan kızarıklık, şiddetli ağrı, belirgin sıcaklık artışı veya uzun süren şişlik yalnızca “normal iyileşme” olarak görülmemelidir.
Yara bakımının ayrıntıları kullanılan yönteme ve yaranın bulunduğu bölgeye göre değişir. Hekimin verdiği pansuman talimatları öncelikli olarak uygulanmalıdır.
Genel olarak şu noktalara dikkat edilir:
Yaranın ne zaman suyla temas edebileceği pansuman türüne ve kapatma yöntemine göre değişebilir. Bazı yaralarda kısa süre içinde duş mümkünken bazılarında bölgenin daha uzun süre kuru tutulması istenebilir. Bu nedenle sabit bir süre yerine işlemi yapan hekimin önerisi izlenmelidir.
Ben aldırmak kansere yol açar mı?
Hayır. Tıbbi olarak çıkarılması veya biyopsi yapılması bir beni kansere dönüştürmez. Şüpheli lezyonlarda işlem öncesi değerlendirme ve çıkarılan dokunun patolojik incelemesi önemlidir.
Ben aldırmak cilt kanserini önler mi?
Her iyi huylu benin alınması cilt kanserini önlemez. Şüpheli bir lezyonun zamanında çıkarılması ise tanı konmasını ve gerekli tedavinin planlanmasını sağlayabilir.
Estetik amaçlı ben aldırılabilir mi?
Muayenede iyi huylu olduğu değerlendirilen ve kişiyi görünüm, sürtünme veya tekrarlayan yaralanma açısından rahatsız eden benler alınabilir. Yöntem seçilirken oluşabilecek iz de hesaba katılmalıdır.
Ben aldırma işlemi ağrılı mıdır?
Lokal anestezi iğnesi kısa süreli batma ve yanma yapabilir. Bölge uyuştuktan sonra belirgin ağrı beklenmez ancak baskı veya çekilme hissedilebilir. İşlem sonrasında birkaç gün hassasiyet oluşabilir.
Ben aldırıldıktan sonra dikiş gerekir mi?
Bu durum benin büyüklüğüne, derinliğine ve uygulanan yönteme bağlıdır. Cerrahi eksizyonda çoğunlukla dikiş kullanılırken yüzeysel işlemlerde dikiş gerekmeyebilir.
Dikişler ne zaman alınır?
Dikişlerin alınma zamanı yaranın bulunduğu bölgeye ve kullanılan dikiş türüne göre değişir. Yüz bölgesindeki dikişler daha erken, gövde ve uzuvlardakiler daha geç alınabilir. Kesin süreyi işlemi yapan hekim belirler.
Ben aldırıldıktan sonra duş alınabilir mi?
Duş zamanı kullanılan pansumana ve yaranın kapatılma biçimine bağlıdır. Hekimin önerdiği süre beklenmeli; izin verildiğinde yara ovalanmadan kısa ve ılık duş tercih edilmelidir.
Yüzdeki her kabarıklık lazerle alınabilir mi?
Hayır. Yüzdeki her kabarıklık aynı yapıda değildir. Melanositik ben, et beni, damarsal lezyon veya başka bir cilt oluşumu olabilir. Önce tanı konulmalı, ardından uygun yöntem seçilmelidir.
Ben evde koparılabilir mi?
Hayır. Beni kesmek, iple bağlamak, yakıcı ürün sürmek veya koparmak kanama, enfeksiyon, belirgin iz ve tanının gecikmesi gibi sorunlara yol açabilir.
Klinik dermatoloji ve kozmetik dermatoloji hakkında tüm merak edilenler için bize ulaşabilirsiniz.